ಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರರೆನ್ನುವ ಈ ಹುಲಿಗೆ ಈಗ 16 ವರ್ಷ

ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಧೀಶತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರ ಮೊದಲನೆಯ ಪರ್ಯಾಯವು ವೈಷ್ಣವ ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಿಗೂ ಈಗ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯ!

  1. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಿಗೆ ವಜ್ರದ ಕವಚವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಗುರುಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು
  2. ಸರ್ವಮೂಲ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು
  3. ಚಿಣ್ಣರ ಸಂತರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು.
  4. ವೇದಾಂತಾರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಘ್ರ ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ಸಂನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದು

ಮೊದಲ ಮೂರನ್ನು ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆಯುವೆ.

ನಾಕನೆಯದಾದ ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದರ ಆಶ್ರಮ ಸ್ವೀಕಾರದ ಕಾರ್ಯವು ನಡೆದು ಇಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ 15ವರ್ಷಗಳು ಆದವು. ಫಾಲ್ಗುಣ ಕೃಷ್ಣ ಸಪ್ತಮಿಯ ಈ ದಿನ ಗುರುಗಳು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದು ಕೈ ಹಾಗು ಮಾತು ಎರಡನ್ನು ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವೆ.

ಶ್ರೀರಾಘವೇಂದ್ರಮಠದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಶ್ರೀಗುರುವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರು ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನದಂದು. ಬೇರೆಲ್ಲ ಚರ್ಚೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಡ. ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅನುಭವದ ಒಂದೆರಡು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಯಸುವೆ.

ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ (ಅಂದರೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ) ನಾನಿನ್ನೂ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಲೆಯ ಶಿಶು. ಆಗ ಗುರುಗಳ ಒಂದು ಭಾವಚಿತ್ರದ ಪುಟಾಣಿ ವಾಲ್ಪೇಪರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಹಿಂದಿನಿಂದ “ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಒಂದು ಮಾತು ಕೇಳಿಸಿತು! ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮೈ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡು ಎದ್ದು ನಿಂತೆ! ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ! ಅದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದು ಮತ್ತಾರೂ ಅಲ್ಲ ಮಹಾಮಹಿಮರಾದ ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದರು. ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಹಿಂದಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದು ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದೇ ಇದ್ದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಂತಸವನ್ನು ತಂದಿತ್ತು. ಸರಿ! ದೊಡ್ಡ ಗುರುಗಳೇ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರ ಮಾರ್ತಾಂಡ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದೆ. ಒಯ್ದು ಚಿಕ್ಕ ಗುರುಗಳಿಗೇ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ “ಇದೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯೇನಲ್ಲ, ಹೀಗ್ಯಾಕೆ ಹಾಕಿದ್ದೀ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದರು. “ಗುರುಗಳೇ ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು” ಎಂದೆ. “ಹೌದಾ! ಹಾಗಿದ್ದಮೇಲೇ ಏನೂ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಬೇಡ. ಭಿಕ್ಷುವಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಅನಗತ್ಯ” ಎಂದರು. ಅರೆ! ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಿತಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊಂಡು ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರಮಾರ್ತಾಂಡ ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರಭಿಕ್ಷುಃ ಎಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಗುರುಗಳು ಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ನಾನು ನನ್ನ ಹಲವಾರು ಜನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅದು ಮುಂದೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲು ತಡವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರೇನೋ ಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಮಾನದಿಂದಲೇ ನಾನು ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು.

2009ರ ಮಂತ್ರಾಲಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಆ ಕಂಪ್ಯೂಟರು ಜಲಾಧಿವಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿತು! ಈಗಲೂ ಯಾರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಅದು ಇದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಒಂದು ಕಾಪಿಯನ್ನು ಶೇರ್ ಮಾಡಿರಿ.

ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಎನ್ನುವ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಿದೆ. ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಿತ್ತೇನೋ. ಆದರೆ ಸಿಂಹಿಣಿಗಳು ಬೇಟೆಯಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಸಿಂಹದ ಸ್ವಭಾವ. ಒಂಟಿ ಸಲಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸೋಣವೇ? ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ತಾಕತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದೆ. ತನ್ನ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕನಿಂದ ಸೋತು, ಅದನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದೆ, ಉಳಿದ ಆನೆಗಳು ಇದನ್ನು ನಾಯಕನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬಂಡೆದ್ದು ಬಂದಿರುವ ಆನೆಯದು. ಬಂಡೇಳುವ ಸ್ವಭಾವವೇ ಅದನ್ನು ಒಂಟಿ ಸಲಗನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಆದರೆ ಹುಲಿಯ ವಿಷಯ ಹಾಗಲ್ಲ! ಅದರ ಶಕ್ತಿಯು ಅಪಾರ. ಆದರೂ ಅದು ಸಂಕೋಚದ ಜೀವಿ. ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯವೇ ಅದರ ವಾಸ. ಅತ್ಯಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಇತರರೆಡೆ ಬಾರದು. ಸಿಂಹದಂತೆ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನ ಇನ್ನಿತರ ಮೇಲೆ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನೂ ಅದು ಮಾಡದು. ಕೋಪ ಬಂತೆಂದು ಸಲಗನಂತೆ ಬಂಡಾಯದ ವಿಧ್ವಂಸಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡದು. ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದಂತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬಿಡುವುದು. ವಿನಾಕಾರಣ ಬೇರಯವರ ಮೇಲೆ ಎಂದೂ ಎರಗದು! ಆದರೆ ಅದರ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಿರೋ! ಮುಂದಿನದನ್ನು ಓದಲು ನೀವು ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ!

ಗುರುಗಳ ಕ್ಷಮತೆಯೂ ಕೂಡ ಹುಲಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ! ಇವರು ವಿಶಾಲವಾದ ವೇದಾಂತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲೆಡೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹಾಯಾಗಿ ವಿಹರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು. ಹುಲಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಅಂತರಾಳವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಇವರಿಗೆ ವೇದಾಂತದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಯೂ ಗೊತ್ತು! ಸ್ವಂತ ಬಲದ ಮೇಲೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುವ ಹುಲಿಯಂತೆಯೇ ಇವರೂ ಗುರುಕೃಪೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ಅನನುಕೂಲವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವರು ಬಹಳ ಮಂದಿ ಆದರೂ ಯಾರನ್ನೂ ಕೋಪದಿಂದ ಶಪಿಸದೆ, ಯಾವ ವಿಪರೀತದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಕೈ ಹಾಕದೆ, ತನ್ನ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸೇರುವ ಹುಲಿಯಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಿಧವಾದ ಜನರಂಜಕವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇವರ ಮಾತನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತವರಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಪುಟವಾದ, ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದವನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. 2003ನೇ ಇಸ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶ್ರೀಸಮೀರಸಮಯಸಂವರ್ಧಿನೀ ಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ದೈತವನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಬಂದ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಕ್ರಮದಿಂದ ಖಂಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ನೆರೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಬೆರಗಾದರು. ಸುಮಾರು 3ಗಂಟೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ನಡೆದ ಈ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಳವರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನೋಡದೆಯೇ ಅಷ್ಟೂ ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದೇ ಆ ಬೆರಗಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥವು ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಹೋಬಿಲ ಮಠದ ಆಗಿನ ಶ್ರೀಗಳವರು ಕೂಡ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಗಳವರ ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಸುಶಮೀಂದ್ರತೀರ್ಥರೆದುರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಮಾಶೆಯ ಪ್ರಸಂಗದ ಮೂಲಕವೂ ಗುರುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಅಂದಾಜನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. 2008ರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸೋದರಳಿಯನ ಉಪನಯನವು ಶ್ರೀಮಾದನೂರು ವಿಷ್ಣುತೀರ್ಥರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ನಡೆದಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅವಿವೇಕಿ ತಂಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ “ರಾಜಣ್ಣಾ! ನೀನು ಏನಽರ ಅನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಮಠದಾಗಽ ನಮ್ಮ ಮಠದಾಗಿನಽ ಗತೆ ಪಂಡಿತರು ಇಲ್ಲ ಬಿಡು.” ಎಂದಳು. “ಬೇಕಿತ್ತೇನವ ನಿಂಗಽ ಈಗ ಈ ಮಾತು?” ಎಂದು ನಾನು ಮರುನುಡಿದೆ. “ಅದರಾಗೇನದಽ ಬೇಕು ಬ್ಯಾಡ ಅನ್ನೋದು, ನಾ ಹೇಳಿದ್ದು ಖರೇನಽ ಅದ ಅಲ್ಲೇನು” ಎಂದು ಆಕೆ ಪ್ರತಿನುಡಿದಳು, ಇಷ್ಟು ಹೇಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಕೆಯ ಪರ ವಹಿಸಿ ನನ್ನೊಡನೆ ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೇ ನಿಂತವರಂತೆ ತಯಾರಾದರು. ಇದು ಸಮಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ಸುಮ್ಮನಾದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮೌನವನ್ನು ಅವರು ಪರಾಭವವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಂತಸಪಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಒಂದು ಮುಪ್ಪಿನ ಅಜ್ಜಿಯು ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಎಸೆಯಿತು. “ಇಕಾ ಇಲ್ನೋಡ್ರಿ, ನೀವು ಎರಡು ಹರದಾರಿ ಉದ್ದದ ಪಟ್ಟೀನಽ ಮಾಡ್ರಿ, ಬ್ಯಾಡನ್ನಂಗಿಲ್ಲ, ಆದರಽ…. ನಮ್ಮ ಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥರು ಬಂದ್ರು ಅಂದಽ ಮ್ಯಾಲೆ ನಿಮ್ಮ ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಷಗಣೀಬುಟ್ಟಿನ ಗತಿಽ. ಗರುಡ ಬಂದು ಕೂತ್ರಽ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣವು ಪಕ್ಷಿ ಹೆಂಗ ಹಾರಿ ಹೋಗ್ತಾವೋ ಹಂಗಽ ಈ ಮಂದಿ ಎಲ್ಲಾ ಫುರ್ರ್ರ್ ಅಂತಂದು ಹಾರೇ ಹೋಗ್ತಾರ ನೋಡಕೋತ ಇರ್ರಿ ನೀವು” ಎಂದು. ಈ ಬಾಣದ ಏಟಿಗೆ ತತ್ತರಿಸಿದ ಆ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಲರವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ “ಏ! ತಂಗಿ, ಇದೆಲ್ಲ ಬ್ಯಾಡಾಗಿತ್ತವಽ ಈಗ. ಹಂಗೆಲ್ಲ ಮಹಾನುಭಾವರ ಸನ್ನಿಧಾನದೊಳಗ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಬುದ್ಧಿ ತೋರಿಸಬಾರದು. ಸುಮ್ಮನೆ ಇರು” ಎಂದು ನನ್ನ ತಂಗಿಗೆ ಕ್ಲಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು!

ನನ್ನ ತಂಗಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳಿದರು ಎನ್ನುವ ಮಾತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆ ಬೇಡ. ಆದರೆ ಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥರು ಎನ್ನುವ ಗರುಡನ ಮುಂದೆ ಬೇರೆಯವರೆಲ್ಲ ತರಗೆಲೆಗಳಂತೆ ಎನ್ನುವ ಅಜ್ಜಿಯ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ಕೊಡೋಣ.

ಮಧ್ವರಾಯರು ಕರುಣೆಯು ಜ್ಞಾನರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಶ್ರೀವ್ಯಾಸತತ್ತ್ವಜ್ಞರು, ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುತೀರ್ಥರು, ಶ್ರೀಮುನೀಂದ್ರತೀರ್ಥರಂತಹ ವಿರಕ್ತಸಾಧಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇನ್ನಿತರ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೊತ್ತಿದೆ ಆದ ಕಾರಣ ಲೇಖನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಬೇಡ.

ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜಾ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರತೀರ್ಥಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ “ಸಂಕಲನ” ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಈ ದಿನ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ
ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ
ಪ್ರವಚನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಜನಸಾಗರ
ತಲೆತಿರುಗಲಿಲ್ಲ

ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಮನ್ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮೂಲಪೀಠದ ಅಧಿಪತಿಯ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀರಾಯರ ಪರಿಮಳ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು

’ಪರಿಮಳ’ದ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಾ ಪವಮಾನಮತದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ದಿಗ್-ದಿಗಂತಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.

ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ಆಶ್ರಮವಾದಾಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ.

ನಿರಂತರ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನ ಸದಾಚಾರದ ಅವಿರತ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಸುಮಾರು ೧೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವತ ಸಪ್ತಾಹ ವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಯತಿಶ್ರೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಜನ ಜನಿತ. ಅವರ ಸಪ್ತಾಹದ ಸಮಯ ಬೇಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇಲ್ಲ, ೨ ವರ್ಷವಾದರೂ ಕಾಯಬೇಕು. ಇರುವ ಅಪಾರ ಜನಸ್ತೋಮವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಒಬ್ಬ ಯತಿಗಳು ಹೀಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುವುದು ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀರಾಯರು ಹೇಗೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಜಗದ್ಗುರುಗಳೋ ಹಾಗೆ ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರತೀರ್ಥರು ಅವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅನಭಿಷಿಕ್ತ ಯತಿಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು ಬದುಕನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಆಕೃತಿಗಳು. ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗು ಖಚಿತವಾದ ಆಧಾರಯುಕ್ತ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಗಳು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾದರಿ. ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಇವರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಗರಿಮೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.

ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಲ್ಲ. ಅಭಿನವದ ಅಭಿನಯ ಇವರ ಬಳಿಯೂ ಸುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಸುಮತೀಂದ್ರರೋ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಸತತ್ತ್ವಜ್ಞರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀರಾಯರೇ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಈ ಸಂತರು ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರರ ಪ್ರತಿರೂಪ, ಅವರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರರನ್ನು ಶ್ರೀಸುವಿದ್ಯೆಂದ್ರರನ್ನು ಎರಡು ರೂಪದಿಂದ ಕಾಣುವ ಭಾಗ್ಯ ನಮ್ಮದಾಗಿದೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾವೇ ಭಾಗ್ಯವಂತರು.

ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶನವಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಕೃತಿ “ಪರಿಮಳ”ದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥವು ಮೂರು ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಬೇಡಿಕೆ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀರಾಯರ ಸ್ತೋತ್ರ ಪುರಶ್ಚರಣ ಪದ್ಧತಿಯು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮುದ್ರಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಐದನೆಯದ್ದಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೋರಿಕೆಯಿದೆ.

ಶ್ರೀರಾಯರು ಬರೆದ ’ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಸೂಕ್ತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ’ವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ವತ್ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಈಗ 2ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಗೆ 3ನೆಯ ಮುದ್ರಣ. ಅವರ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ “ಸಂಕಲನ”ಕ್ಕೆ ಇದು ಮೂರನೆಯ ಮುದ್ರಣ. ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸರು 2 ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತ ಸಾರಸಂಗ್ರಹ 2ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಪ್ರವಚನ ಸಂಗ್ರಹವಾದ “ಅಮೃತ ಸಿಂಚನ”ಕ್ಕೆ 2ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಶ್ರೀಗುರುಗುಣಸ್ತವನಕ್ಕೆ 2 ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಶ್ರೀಭೋಗಾಪುರೇಶಾಷ್ಟಕಕ್ಕೆ 3ನೆ ಮುದ್ರಣ, ತುಂಗಾ-ಗಂಗಾ 2ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರತೀರ್ಥಾಭಿವಂದನಮ್ – 5ನೆಯ ಮುದ್ರಣ, ಆದಿಶಿಲಾಮಹಾತ್ಮ್ಯೆ 4 ನೆಯ ಮುದ್ರಣ! ಹೀಗೆ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅಚ್ಚಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರ ಬಯಕೆ.

ಮೇಲ್ಕಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಂತ್ರಾಲಯ ಶ್ರೀಮಠ, ಶ್ರೀರಾಘವೇಂದ್ರಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್, ಶ್ರೀಸುಯಮಿರಾಘವೇಂದ್ರಪ್ರಕಾಶನ, ಶ್ರೀಪರಿಮಳ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಾಶನ, ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸಾಶ್ರಮ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಶ್ರೀಭೋಗಾಪುರೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಅವರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಆ ಕೃತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪುನಃ ನಾವು ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಆಭಾರಿ.

– ರಾಜಾ ಎಸ್. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರ ಸೇವಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ

ವಿಶೇಶ ಸೂಚನೆ : ಶ್ರೀಸುಶಮೀಂದ್ರತೀರ್ಥ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವು. ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದಿರಿ. ಇದು ಕೂಡ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಗೌರವವೇ ಆಗಿದೆ.

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸ – ಕಾಷ್ಠಮೌನ

ಜಗತ್ತಿಗೆ ಜ್ಞಾನದ ರುಚಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸದೇವರು ನೆಲೆಸಿರುವುದು ಹಿಮಾಲಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಹಿಮಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಶ್ರಮವಿದೆ. ಬದರಿಕಾಶ್ರಮ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಆಶ್ರಮದ ಹೆಸರು. ಈ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮವು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ ಬಹು ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸವೆನ್ನುವ ಮುದ್ದಾದ ಹೆಸರು ಇದೆ.

ಚುಟುಕಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸವೆಂದರೆ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯೆಂದರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ.

ಶಮ್ಯಾ ಎನ್ನುವುದು ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಯಜ್ಞಸಾಧನ. ಖದಿರ ಎನ್ನುವ ಮರದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಡಲು ನಮ್ಮ ಗರಡಿಯ ಪೈಲ್ವಾನರ ಗದೆಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಆಯುಧ ಇದು. ಇದು ತುದಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಇಂಚಿನಷ್ಟು ಅಗಲವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಯಜಮಾನನ ಹೆಂಡತಿಯು ಯಾಗಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲೆಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಮ್ಯಾವನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೀಸುವಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಮೊದಲಾದ ಹವಿಸ್ಸಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ಅಗ್ನೀಧ್ರ ಎನ್ನುವ ಋತ್ವಿಜನ ಕೆಲಸ.

ಈ ಆಯುಧದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಲಸ ಹೀಗೆ ಇದೆ. ಯಾಗದ ಪ್ರಧಾನ ವೇದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಯಜ್ಞಮಾಡುವವರ ಸಮೂಹದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವ ಈ ಶಮ್ಯಾವನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಬೇಕು. ಅದು ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳದವರೆಗೂ, ಪ್ರಧಾನವೇದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾದ ಯಾಗಶಾಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಇದುವೆ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸ. ಪ್ರಾಸ ಎಂದರೆ ಎಸೆಯುವುದು ಎಂದು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಶಮ್ಯಾವನ್ನು ಎಸೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶಾಲೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸವೆನ್ನುವ ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಎಸೆಯುವ ವಿಧಿಗೆ ಶಮ್ಯಾಕ್ಷೇಪವಿಧಿಃ ಎಂದು ಹೆಸರು.

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಯಾಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಪುರುಷನ ಆರಾಧನೆಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯಾಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಿಂದ ಕೆಂಡವು ಹಾರಿ ಹೊರಗೆ ಬೀಳುವುದು ಸಹಜ. ಆ ಅಗ್ನಿಯ ತುಣುಕು ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದ ಒಳಗಡೆಯೇ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ‘ಕವಿರಗ್ನಿಃ’ ಎನ್ನುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಋತ್ವಿಜರೆಲ್ಲರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿ ಯಜ್ಞಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಗ್ನಿಯು ಹಾರಿ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದ ಹೊರಗೆ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೋಮಕುಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೇ ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಆ ದಿನವೆಲ್ಲ ಋತ್ವಿಜರು ಆ ಅಗ್ನಿಯ ಬಳಿಯೇ ವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ವಿಧಿ.

ಶಮ್ಯಾಕ್ಷೇಪವಿಧಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಆಚರಣೆಯು ಹೀಗಿದೆ. ಶಮ್ಯಾವನ್ನು ಬೀಸಿ ಎಸೆದು ಅದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಯಾಗವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಸುತ್ತಬೇಕು. ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಅಶ್ವಮೇಧವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ.

ಈ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳು ಈಗ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದು ಬೇಡ. ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸವೆಂದರೆ ಯಾಗಶಾಲೆ ಎಂದರ್ಥ ಎನ್ನುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದವೆಂದಾಯಿತು.

ಮನೋಹರವಾದ ಪರಿಸರವದು. ಆ ರಮಣೀಯತೆಯನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗದು. ವೇದವ್ಯಾಸದೇವರೇ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆಶ್ರಮದ ಯಾಗಶಾಲೆ ಎಂದಮೇಲೆ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೇನು ಕಡಿಮೆ? ಆದರೆ ಆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸಾಧ್ಯ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಶುದ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಲ್ಲಿನದು. ಜಗದ್ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರವು ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಧ್ವವಿಜಯವು ಈ ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಥ ಹೈಮವತೇ ತಟಾಂತರೇ
ಬದರೀಷಂಡ ವಿಶೇಷ ಮಂಡಿತಮ್ |
ಪರಮಾಶ್ರಮಮಾಶ್ರಯಂ ಶ್ರಿಯಃ
ಸಕಲಜ್ಞಃ ಸ ದದರ್ಶ ವಿಶ್ರುತಮ್ || (7:1)

ಹಿಮವರ್ಷರವಿಪ್ರಭಾಸಹಾಃ |
ಪೃಥುಸತ್ಪ್ರಥಿತಾ ದ್ವಿಜಾಶ್ರಯಾಃ ||
ಅಪಿವಿಷ್ಣುಪದಸ್ಪೃಶೋಽಲಸ |
-ನ್ನುಭಯೇ ಯತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ಶಾಖಿನಃ || (7:2)

ಶ್ರವಣಾಮೃತಗೀರ್ಗಣೈರ್ದ್ವಿಜೈಃ |
ಶುಕಮುಖ್ಯೈಃ ಶುಭಪಕ್ಷಿಬಿರ್ಯುತಮ್ ||
ಕಮಲೇಷ್ಟತಮಸ್ಥಿರಾಂತರೈ|
-ರಪಿ ಹಂಸೈಃ ಪರಮೈರಮೇಚಕೈಃ || (7.3)

ಸುಮನೋನಿಕರೇಣ ಪೂರಿತಂ |
ಸ್ವಮನೋಽಭೀಷ್ಟದಮಲ್ಪದುರ್ಗಮಮ್ ||
ಅಪರಸ್ಪರಮತ್ಸರಪ್ರಜಂ |
ನನು ವೈಕುಂಠಮಿವಾಚ್ಯುತಾಲಯಮ್ || (7:4)

ಸರ್ವಜ್ಞರಾದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ದಾಟಿ ಮತ್ತೊಂದು ತಟದಲ್ಲಿ ಬದರೀ ವೃಕ್ಷಗಳ (ಬೋರೆ, ಎಲಚೀ ಹಣ್ಣು, రేగి పండు, jujube, bair fruit, बेर फल) ಮಹಾ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ಕಂಡರು. ಆ ಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದದ ಒಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನೂ ನೋಡಿದರು. ಅದು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೆ ಪರಮಪ್ರಿಯವಾದ ಸ್ಥಳವು. ಅದುವೆ ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸರ ಆಶ್ರಮ. ಬದರಿಕಾಶ್ರಮ. ಬದರೀಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆಶ್ರಮವಾದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು. ಇದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವು. (7:1)

ಬದರೀವೃಕ್ಷಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳ ಅಸಂಖ್ಯ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಈ ಮರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾದವುಗಳು. ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಬೀಳುವ ಹಿಮವನ್ನೂ , ಆಗಾಗ ಬೀಳುವ ತೀಕ್ಷ್ಣಬಿಸಿಲನ್ನೂ, ಮಳೆಯನ್ನೂ ತಡೆಗಟ್ಟುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾದವುಗಳು. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಕೂಲಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದವು. ಪರಿಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ, ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಹಂಸಗಳು, ಮನೋಹರವಾದ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ, ಕಿವಿಗೆ ಇಂಪಾಗುವಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಏನೇನು ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಬೇಕೋ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈ ವನವು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುವ ಹಾಗೆ ವರ್ಣಿಸುವ ಶುಕಾಚಾರ್ಯರು ಕೂಡ ಈ ಆಶ್ರಮದವಾಸಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಋಷಿ ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಆಶ್ರಯದಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಮತ್ಸರವೆಂಬುದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವೈಕುಂಠದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಈ ಮನೋಹರವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರು ಕಂಡರು.(7:2,3)

ಹೀಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮಂಜುಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿಂತಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಎದುರಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ನೀಲಾಗಸ, ಅದರ ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ, ಹಿಮವನ್ನು ಹೊದ್ದ ಪರ್ವತಗಳು ; ಅದರ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಕಡುಹಸಿರಿನ ಕಾಡು, ಕಾಡನ್ನು ತೂರಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಮಧುರವಾದ ಹೋಮಧೂಮ, ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರುವ ಹಿತಕರವಾದ ವೇದಘೋಷ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಎನ್ನುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು! ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪ್ರದೇಶ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕೀತು? ಆಅ.. ತಡೆಯಿರಿ. ಪ್ರದೇಶ ಸುಂದರವಾಗಿದೆಯೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ನಮಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕೀತು ಅಂತ ಏನಿಲ್ಲ.

ಹೂವುಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವ, ವೇದವ್ಯಾಸದೇವರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವ, ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭಕ್ತರ ಎಲ್ಲ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗು ಮುನಿಗಳು. ಇವರಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅಸೂಯೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಪರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಿಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ. (ಅಲ್ಪದುರ್ಗಮಂ…7:4)

ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸದೆ, ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರೀತಿಯು ರಕ್ತಗತವಾಗಿಯೇ ಬಂದಿದೆಯೋ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಶುಕಾಚಾರ್ಯರೇ ಮೊದಲಾದ “ಮುನಿ”ಗಳಿಗೆ ಈ ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕ ಪ್ರೀತಿಯು ಇರುವುದು.

ಮುನಿಗಳೆಂದರೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಚೇತನರು. ಇವರು ಲೌಕಿಕಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡವರು. ಭಗವಂತನ ಚಿಂತನೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವನ ಗುಣಗಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾತೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ವೇದವ್ಯಾಸರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಮಾತು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಡುವುದು ಇವರ ಸಂಕಲ್ಪ. ಈ ಮಾತುಗಳು ಕೂಡ ಪಾಠ ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನದರೂಪದಲ್ಲಿಯೆ ಇರುತ್ತವೆ ಹೊರತಾಗಿ ಮಾತುಕತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಶುಕಾಚಾರ್ಯರು ಈ ರೀತಿಯ ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಹೊರತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆಯೂ ಗಮನವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರ ಜೀವನವೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಅವರು ಪರಮಾತ್ಮನ ವಾಣಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೇನನ್ನೂ ನುಡಿದವರಲ್ಲ.

ಕಾಷ್ಠಮೌನಮದಧಾದುಪವಾಸಂ
ಶುದ್ಧಮಪ್ಯಕೃತ ಶುದ್ಧಹೃದಿಚ್ಛನ್ |
ನಿತ್ಯತುಷ್ಟಹರಿತೋಷವಿಶೇಷಂ
ಚಿಂತಯನ್ ಪ್ರಭುಮನಂತಮಠಾಂತಃ || (6:44)

ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಮುನಿಗಳೆನಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಕೂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಮಠ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕಾಷ್ಠಮೌನ ವ್ರತವನ್ನು ಹಾಗು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾರಾಯಣನು ಆಚಾರ್ಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಸಂಪ್ರೀತನೇ. ಆದರೂ ಕೂಡ ಮಧ್ವರು ಅವನ ಅತಿಶಯವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಈ ಮೌನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಅಂತೆಯೇ ಅವರು ಮುನಿತ್ರಯರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು. ತಮ್ಮ ಮಾತು ಪರಿಶುದ್ಧವಾದುದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವರಿಗೆ ಇತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಮಾತಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ನಲ್ನುಡಿಯು ಇನ್ನೊಂದು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟು ಧೈರ್ಯವಿತ್ತು. ಬೇರಾವ ಆಚಾರ್ಯನೂ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

ಏನಿದು ಕಾಷ್ಠಮೌನ?

ಬೇರೆ ಯಾವ ಇಂದ್ರಿಗಳನ್ನಾದರೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ನಿಗ್ರಹಿಸಬಹುದೇನೋ. ಆದರೆ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅತೀವ ಕಷ್ಟ. ತಿನ್ನಲು ರುಚಿಯಾದ ಪದಾರ್ಥದಷ್ಟೇ ಇಷ್ಟವಾದುದು ಎಂದರೆ ಮಾತು! ಅದರಲ್ಲೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಮಾತುಗಳೆಂದರೆ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿ ನಾಲಿಗೆಗೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮೌನವ್ರತವು ಇಂತಹ ಒಂದು ಉಪಾಯ. ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ವ್ರತಿಗಳು ಮಾತನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಗವಂತನ ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ವಾಚಿಕ ಮೌನ, ಇಂದ್ರಿಯ ಮೌನ(ಅಕ್ಷ ಮೌನ), ಕಾಷ್ಠ ಮೌನ ಹಾಗು ಸುಷುಪ್ತಮೌನ ಎನ್ನುವ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಮೌನವ್ರತಗಳಿವೆ.

  1. ಮಾತನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ವಾಚಿಕ ಮೌನವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಊಟ ತಿಂಡಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವೇನೂ ಇದರಲ್ಲಿರದು. ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಕೆಲವರು ಮಾತು ಆಡದೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿರುತ್ತೀರಲ್ಲ. ಇದೇ ಅದು. (ಬಹುತೇಕರು ಮಾತು ಆಡುವುದಿಲ್ಲವೇನೋ ಸರಿ. ಆದರೆ ಅಂಗಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಕಲ್ಪಭ್ರಷ್ಟರೇ ಹೌದು)
  2. ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳೆನಿಸಿದ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ನಾಲಗೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಕ್ಷಮೌನ. ಅಂದರೆ ಮೌನವ್ರತದ ಊಟವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ದೇಹಶೃಂಗಾರದಂತಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
  3. ಕಾಷ್ಠಮೌನದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ನಿಯಮಗಳು ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ನಿರ್ವಿಕಾರಚಿತ್ತವಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಜ್ವರ ತಾಪಾದಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ, ಸುಖವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸದೆ, ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಉದ್ದೀಪನಗೊಳಿಸಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಏಕತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು.
  4. ಸುಷುಪ್ತ ಮೌನವು ಕೊನೆಯ ಹಂತದ್ದು. ಮೇಲಿನ ಮೂರೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕನೆಯದ್ದಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲನಾಗಿ ಇರುವ ಕ್ರಿಯೆಯು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಮುಖನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಭಗವಚ್ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ವ್ರತಿಯು ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪುವ ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 48 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಿದ್ದರೆ ಸುಷುಪ್ತಮೌನಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೇ ಎನ್ನುವ ಅವಧಿಯಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರು ಮೂರನೆಯದಾದ ಕಾಷ್ಠಮೌನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸಿದರು, ಸುಷುಪ್ತ ಮೌನವನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯ ಮೂರು ವ್ರತಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಂದಲೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಂತಹುದು. ನೀವು ಕೂಡ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ನಮಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾದ ಸುಷುಪ್ತಮೌನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರಬಲ್ಲರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಈ ಕಷ್ಟದ ಸರ್ಕಸ್ ಬೇಡವೇ ಬೇಡ. ನಾಲಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲರು. ಆದರೂ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೀತಿಗಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಈ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಹುಲುಮಾನವರು ಮಾಡಲಾರರು.

ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯು ಹೆಚ್ಚುವುದೇ ದೇವತೆಗಳ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಸತ್ವಭರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ. ಈ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣ ಮಾನವರಿಂದ ಪರಿಪಾಲಿಸಲು ಆಗದು ಎನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಇರಬೇಕು ನಮಗಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದು. ಆದರೆ ಮಾಧ್ವಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಶುದ್ಧಾಂತಃಕರಣರೇ ಆಗಿರುವ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಧೀಶತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರಂತಹ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರವೇಶ ಉಂಟು.

1961ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯತೀರ್ಥರು ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಕಾಷ್ಠಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದಿದ್ದು ಮೂವರು ಸಹಾಯಕರು ಮಾತ್ರ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 4ಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಬೆಳಗಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸುವುದು, ನಂತರ ಶೀತಲವಾದ ಅಲಕನಂದೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುಹಾಕಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಭಾಷ್ಯಪಾಠ, ಗೀತಾಭಾಷ್ಯ ಪಾಠ, ಸಂಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ, ಜಪ ಹಾಗು ಗ್ರಂಥಾವಲೋಕನ! ಇದು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾನ್ಯರಾದ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ತಂದು ಕೊಟ್ಟ ತಪಸ್ವಿಯ ಬದರೀವಾಸದ ದಿನಚರಿಯಾಗಿತ್ತು.

1991ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಧೀಶತೀರ್ಥರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ 48ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾಷ್ಠಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಗುರುಗಳಂತೆ ಅಲಕನಂದಾ ಸ್ನಾನ, ಪಾಠ, ಗ್ರಂಥಾವಲೋಕನ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಒಂದು ಲೋಟದಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಕುಡಿದು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಮಹಾನುಭಾವರು ಇವರು. ಇತರರು ಇತರೆಡೆ ಕಾಷ್ಠಮೌನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಬದರಿಯಂತಹ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಷ್ಠಮೌನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಅವಕಾಶ ಮಧ್ವರ ನಂತರ ಯಾರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯತೀರ್ಥರಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದಿಲ್ಲ. ಗುರು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರಿಬ್ಬರೂ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಷ್ಠಮೌನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಯಂತೂ ಇದೊಂದೇ!.

ಈ ಈರ್ವರ ಮಾತುಗಳು ಕೂಡ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದ ಗಿಳಿಗಳಂತೆ ಮಧುರವೇ. ನಾನು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯರ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಹೋದರೂ ಅವರ ಸೌಮ್ಯ ನಡುವಳಿಕೆ, ಇತರರಿಗೆ ನೋವಾಗದಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮೃದುತ್ವ ಇವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೇಳಿ ಬಲ್ಲವನು. ಇನ್ನು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಧೀಶತೀರ್ಥರ ಮಂದಹಾಸ, ಇತರರಿಗೆ ಕಷ್ಟಕೊಡದಿರುವಿಕೆ ಹಾಗು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳೆಲ್ಲ ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರಿಗೂ ಚಿರಪರಿಚಿತ.

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ರಾಮಕೃಷ್ಣವೇದವ್ಯಾಸರ, ಮಧ್ವರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಧೀಶತೀರ್ಥರ ಸನ್ನಿಧಾನವೇ ನಮಗೆಲ್ಲ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸವು. ಇವರ ಕೃಪೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಇರಲಿ.

******

ಅಡಿಬರಹಗಳು

1)ಬ್ರಹ್ಮನದ್ಯಾಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಆಶ್ರಮಃ ಪಶ್ಚಿಮೇ ತಟೇ | ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತ ಋಷೀಣಾಂ ಸತ್ರವರ್ಧನಃ || ಭಾ 1-7-2 (ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ)

2)ಖದಿರಮರಕ್ಕೆ ಕಗ್ಗಲಿ ಎಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು. ಕಾಚಿನ ಮರ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಅಕೇಶಿಯಾ ಕ್ಯಾಟಿಚೂ ಎನ್ನುವುದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರು. ಯೂಪಸ್ಥಂಬ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ , ಸ್ಕೃಕ್, ಸೃವಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕೂಡ ಇದೇ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. (ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ)

3) ಯದ್ಯಾಹಿತಾಗ್ನೇರಗ್ನಿರಪಕ್ಷಾಯೇದಾ ಶಮ್ಯಾಪರಾಸಾತ್ಪರಿ ವಾಜಪತಿಃ ಕವಿರಗ್ನಿರಿತಿ ತ್ರಿಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ತಂ ಸಂಭರೇದಿದಂ ತ ಏಕಂ ಪರ ಉತ ಏಕಂ ತೃತೀಯೇನ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಸಂವಿಶಸ್ವ | ಸಂವೇಶನಸ್ತನುವೈ ಚಾರುರೇಧಿ ಪ್ರಿಯೇ ದೇವಾನಾಂ ಪರಮೇ ಜನಿತ್ರ ಇತಿ (ಆಪಸ್ತಂಬ ಶ್ರೌತ ಸೂತ್ರಗಳು 9.1.17) (ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ)

4) ಸಧ್ಯದ ಬದರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ನೋಡಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುವುದು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವುದೇನೊ. ನಿಜ. ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಬೇಸಿಗೆಯು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸುಮಾರು ೪೦ ದಿನಗಳಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಅದರ ತೀಕ್ಷಣೆಯು ಮಾತ್ರ ಚರ್ಮವನ್ನು ಚುರುಗುಟ್ಟಿಸುವಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾರಸ್ಯವೆಂದರೆ ಈ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಕೊಂಡೇ ತಂಪುಗಾಳಿಯು ವೇಗವಾಗಿ ಬರುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಸಿಲು ಹಾಗು ಚಳಿಯ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಅನೂಹ್ಯ ವರ್ತನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ. ಬದರಿಕಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಲಕ್ಷಣವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಿಲ್ಲ. (ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ)

5) ವಿಷ್ಣೋಃ ಅತ್ಯುತ್ತಮತ್ವಾತ್ …. ಭಕ್ತಿಂ ಗರಿಷ್ಠಾ…. (ಶ್ರೀಹರಿವಾಯುಸ್ತುತಿ:15)(ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ)

ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳು

  • ಪ್ರೊ ಹಯವದನ ಪುರಾಣಿಕರು
  • ವಿದ್ವಾನ್ ಅನಂತ ವೈದ್ಯ

ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸದ ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ  : https://progress.online/nauka/1169-5-faktov-sovremennoy-nauki-o-kotoryh-znali-eshche-v-drevney-indii

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ಏಕೆ ಮಲಗಿಹೆ ಹರಿಯೆ?

ಏಕೆ ಮಲಗಿಹೆ ಹರಿಯೆ ಏಸು ಆಯಾಸ
ಜೋಕೆಮಾಡುವ ಬಿರುದು ಸಾಕಾಯಿತೇನೊ ।। ಪ ।।

ತಮನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ತಪಿಸಿ ಮೈ ಬೆವರಿತೊ
ಅಮೃತಮಥನದಿ ಗಿರಿಯು ಅತಿಭಾರವಾಯ್ತೊ
ರಮಣಿಯನು ತರುವಾಗ ರಣರಂಗ ಬಹಳಾಯ್ತೊ
ಅಮರರಿಪುವನು ಸೀಳೆ ಕರ ಸೋತಿತೊ ।। 1 ।।

ಆಕಾಶ ಭೇದಿಸಲು ಆ ಕಾಲು ಉಳುಕಿತೊ
ಕಾಕುನೃಪರನು ಸೀಳಿ ಕರ ಸೋತಿತೊ
ಭೂದೇವಿಯನರಸಿ ಬಳಲಿಕೆಯು ಬಹಳಾಯ್ತೊ
ಲೋಕಭಾರವ ಇಳುಹಿ ಸಾಕುಸಾಕಾಯ್ತೊ ।। 2 ।।

ಚಪಲೆಯರ ಮೋಹಿಸಲು ಉಪಟಳವು ಬಹಳಾಯ್ತೊ
ಅಪವಿತ್ರನಡಗಿಸಲು ಅಧಿಕ ಶ್ರಮವಾಯ್ತೊ
ಕೃಪೆಮಾಡಿ ನೋಡಯ್ಯ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ಎನ್ನಕಡೆ
ಕಪಟನಾಟಕ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲವಿಠಲ ।। 3 ।।

 

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

​​​ನೀ ಕರುಣದಿಂದ ಪಾಲಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ

ನೀ ಕರುಣದಿಂದ ಪಾಲಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನುನಾಕಾಣೆ ಮನ್ನಿಸುವರ
ಸಾಕಾರಿ ರೂಪ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆ ಸಲಹೊ ಪರಾಕು ಮಾಡದೆ ಎನ್ನನು

ಗುರುಹಿರಿಯರನು ಕಂಡು ದುರುಳತನದಲಿ ನಾನು ಚರಣಕೆರಗದೆ ಪೋದೆನೊ
ಸ್ಮರನಬಾಣಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಪರಸತಿಗೆ ಮನಸಿತ್ತು ದುರ್ಗತಿಗೆ ಒಳಗಾದೆನೊ
ವರಸಕಲಸಂಪದವು ಬರಿದೆ ಬಯಸುತೆ ನಿಮ್ಮ ಚರಣವನು ನಾ ಮರೆತೆನೋ
ಪರಮಪೌರುಷನೆ ನಿನ್ನ ಪಾದದೊಲೊಮೆನಗಿತ್ತು ಕರಪಿಡಿದಿ ಕಡೆ ಹಾಯಿಸೈ ||

ಆರು ಮಂಗಗಳೆಂಬ ಕ್ರೂರವೈರಿಗಳಿಂದ ಗಾರಾದೆ ಅವರ ದೆಸೆಗೆ
ಮಾರಿಹಬ್ಬದ ಕುರಿಯು ಮೆಲುವಂತೆ ತಿನುವಂತೆ ತೋರುತಿದೆ ಮತಿಯು ಎನಗೆ
ಘೋರಪಾತಕವೆಂಬ ವಾರಿಧಿಯ ದಾಟಿಸುವ ಚಾರುತರ ಬಿರುದು ನಿನಗೆ
ಮಾರನಯ್ಯನೆ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳ ಕೇಳಾಡಿ ಕೂಡಿದೆನು ನಿಮ್ಮಡಿಗಳ ||

ಹಲವು ಜನುಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಲುನೊಂದು ಬಾಯಾರಿ ಬಳಲುತ್ತ ತಿರುಗುತಿಹೆನೊ
ಸಲೆ ಉದರ ಪೋಷಣೆಗೆ ತಲೆಹುಳುಕ ನಾಯಂತೆ ಮನೆಮನೆಯ ಅಲೆಯುತಿಹೆನೊ
ಜಲದಮೇಲಿನ ಗುಳ್ಳೆಯಂತಿಪ್ಪ ಈ ದೇಹ ನೆಲೆ ಎಂದು ನೆಚ್ಚುತಿಹೆನೊ
ಜಲಜನಾಭನೆ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನು ಪೊಗಳುವೆನೊ ಚೆಲುವ ಹಯವದನ ಕಾಯೋ ||

 
Featured image courtesy : www.framepool.com

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ಅನ್ನವನಿತ್ತು ಹಂಗಿಸುವರ ಸಹವಾಸ ಯಾಕಪ್ಪ ಬೇಕು?

ಹರಿಪಾದವಿರಲಿಕೆ ಪರದೈವಂಗಳಿಗೆ ಎರಗಲೇಕೆ?
ವರಮಾಣಿಕವಿದ್ದು ಎರವಿನ ಒಡವೆಯ ಬಯಸಲೇಕೆ?

ಪೆತ್ತ ಪಿತನ ಮಾತು ಕಿವಿಯಲಿ ಕೇಳದ ಪುತ್ರನೇಕೆ?
ಚಿತ್ತಪಲ್ಲಟವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಸತಿಯಳ ಸಂಗವೇಕೆ?
ಉತ್ತಮ ಗುರುವನು ನಿಂದನೆ ಮಾಡುವ ಶಿಷ್ಯನೇಕೆ?
ಶಕ್ತಿಹೀನನಾಗಿ ಸರ್ವಜನರ ಕೂಡೆ ಕ್ರೋಧವೇಕೆ?

ಭಾಷೆಯ ಕೊಟ್ಟು ತಪ್ಪುವ ಪ್ರಭುವಿನೊಳಾಸೆಯೇಕೆ?
ಕಾಸಿಗೆ ಕಷ್ಟಪಡುವ ಲೋಭಿಯ ಗೆಳೆತನವೇಕೆ?
ವೇಶ್ಯೆಯ ನೆಚ್ಚಿ ತನ್ನ ನಾರಿಯ ಬಿಡುವಂಥ ಪುರುಷನೇಕೆ?
ಹಾಸಿಗೆರಿಯತು ಕಾಲ ನೀಡಲರಿಯದ ಮನುಜನೇಕೆ?

ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಾಳ್ದು ಪುಣ್ಯವ ಮಾಡದ ಮನುಜನೇಕೆ?
ಸನ್ನುತ ವಿದ್ಯೆಯ ಮೆಚ್ಚರಲಿಯದ ಅರಸನೇಕೆ?
ಅನ್ನವನಿತ್ತು ಹಂಗಿಸುತಿರುವರ ಬಾಳದೇಕೆ?
ಉನ್ನತ ಪುರಂದರವಿಠಲನ ನೆನೆಯದ ಜನುಮವೇಕೆ?

ಹಾಡು ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ 258.6 KB

ಹಾಡನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು

ಚಿತ್ರಕೃಪೆ : ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾ

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ಪಲಿಮಾರಿನ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಗಳು

ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಎನ್ನುವುದು ಈಗಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ, ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕರಿಗೆ ಮರೆತುಹೋಗಿರುವ ಶಬ್ದ. ನೆನಪಿನ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿದರೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಲಿಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚೂರು ನೆನಪಾಗಬಹುದೇನೋ. ಆದರೆ “ಖಂಡವಿದೆಕೋ ಮಾಂಸವಿದೆಕೋ” ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಸಾಲು ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟರೆ ಆಆಆಹ್ ಹೌದಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಡು ತಾನಾಗಿಯೆ ನೆನಪಿನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡುವುದು. ಬಹಳ ಮನೋಜ್ಞವಾದ ಗೋವು ಅದು, ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ. ಈಗ ಸುಮಾರು 30ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತವಾದ ಹಾಡಿನ ರೂಪದ ಕಥೆಯಿದು. ಬಹಳ ಸರಳವಾದ ಆದರೆ ಹೃದಯದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಎನ್ನುವ ಹಸುವು ಮೇಯಲು ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ ಅರ್ಬುತನೆಂಬ ಹುಲಿಯೊಂದು ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಧೃತಿಗೆಡದ ಹಸುವು ಹುಲಿಯೊಂದಿಗೆ “ಇನ್ನೂ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಗುವೊಂದಕ್ಕೆ ತಾಯಿ ನಾನು. ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿರುವೆ. ಸಂಜೆ ಅಮ್ಮ ಬರುವಳೆಂದು ಅದು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಲೂಡಿಸಿ, ನಾಳೆಯಿಂದ ನಾನು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಎದುರು ನೋಡದಿರು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಸುವಿನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಬೇಕೆಂದು ಹುಲಿಯ ಅಂತರಾತ್ಮವು ನುಡಿಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಗೋವಿಗೆ “ಹೋಗಿ ಬಾ” ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿ, ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಹಸುಗಳ ಮುಂದೆಲ್ಲ “ನನ್ನ ಮಗು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅನಾಥವಾಗುವುದು. ಅದನ್ನು ಒದೆಯದೆ, ಹಾಯದೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಹುಲಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಹುಲಿಯು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾದುಕೊಂಡೇ ಕೂತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಮುಂದೆ ಅದರ ಕ್ರೌರ್ಯವೆಲ್ಲ ನಶಿಸಿಹೋಗಿ “ನಿನ್ನಂತಹ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಮೆಚ್ಚನು” ಎಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ಹಾರಿ ಬಿದ್ದು ತಾನೇ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನೀಗಿಕೊಂಡಿತು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ರೀತಿ ಪರರನ್ನು ನೋಯಿಸಬಾರದೆಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಎನಿಸಿರಬೇಕು ಅದಕ್ಕೆ. ಅಂತೂ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಸಾತ್ವಿಕಬಲದೆದುರು ತಾಮಸವು ತಲೆಬಾಗಿತು.

ಇದು ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಕಥೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದವರು ನೋಡಬಹುದು. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಪಲಿಮಾರಿನ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ. ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಗಳು ಎಂದರೆ ಸರಿಯಾದೀತು.

ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವಿದು.

ಪಲಿಮಾರುಮಠದ 25ನೆಯ ಯತಿಗಳು ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರು. (1718 – 1796) ಇವರು ತಮ್ಮ ತೀವ್ರತರವಾದ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಗೆ ಹೆಸರಾದವರು. ಬಹುವಿಧವಾದ ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧರಿವರು. ಘಟಿಕಾಲಚಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣದೇವರನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿ ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದವರು. ಘಟಿಕಾಲಚದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಾಣದೇವರ ಸುಂದರವಾದ ವಿಗ್ರಹವೊಂದು ಇವರ ಕೈಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿತು. ಈ ಪ್ರಾಣದೇವನು ಇಂದಿಗೂ ಪಲಿಮಾರಿನ ಶ್ರೀಮಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಗಳವರು ರಚಿಸಿರುವ ಹನುಮಭೀಮಮಧ್ವಾಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪಠಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.

ನರ್ಮದೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಹಸು ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರ ಪಂಚಾಮೃತಕ್ಕೆ ನರ್ಮದೆಯೇ ಹಾಲುಕೊಡುವವಳು. ದುರ್ದೈವದ ಗಳಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯೊಂದು ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರ ಹೃದಯವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದಿತು. ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ ಅವರು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನವಾದರೂ ಪೂಜೆಗೆ ಏಳಲಿಲ್ಲ. ಮಠದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಚಿಂತಿತರಾದರು. ಇತ್ತ ಮಠದ ಹೊರಗೆ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಘಟನೆಯೊಂದು ನಡೆಯಿತು.

ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಕೊಂದ ಹುಲಿಯು ರಥಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಮಠದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅತ್ತಿತ್ತ ಹೊರಳಾಡಿ, ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಹೊರಚಾಚಿತು. ಜನರು ಭಯಗ್ರಸ್ತರಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು “ಹುಲಿಗೆ ಸದ್ಗತಿಯಾಗಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹುಲಿಯ ಪ್ರಾಣವು ಹೊರಟು ಹೋಯಿತು. ಭಯದಿಂದ ದೂರ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಜನರು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸೋಜಿಗಗೊಂಡರು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಶ್ರೀಗಳವರಿಗೆ ನರ್ಮದೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇತ್ತು. ಶ್ರೀಗಳವರ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಕೂಡ ಅರಿವು ಕೂಡ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ತಪಸ್ಸಿನ ಔನ್ನತ್ಯ ಹಾಗು ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಆಳ ಎರಡನ್ನೂ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಇಂದು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀಗಳವರನ್ನು “ಹುಲಿಕೊಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು” ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿಂದೇ ಬದುಕುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮ. ಹೀಗೆ ಇರುವಾಗ ಹುಲಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನೆಂತು ಎಣಿಸುವುದು? ಹೀಗಾಗಿ “ಈ ಹುಲಿ ಕೊಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು” ಎನ್ನುವುದನ್ನು ರೂಢ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಯೌಗಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಳವರ ತಪಃಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಸೀಮಿತವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸಂನ್ಯಾಸದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ನಿಯಮ. ನರ್ಮದೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ಶೋಕಿಸಿದರು, ಕೋಪದಿಂದ ಹುಲಿಯ ಸಾವಿಗಾಗಿ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತ ಕೂತರು ಎನ್ನುವ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರರಂತಹ ತಪಸ್ವಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಥಾ ಮಾಡಬಾರದು. ನರ್ಮದೆಯು ಸತ್ವಗುಣಕ್ಕೂ ಹುಲಿಯು ತಮೋಗುಣಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಸಾತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಎದುರು ರಕ್ತದಾಹಿಯಾದ ತಮೋಶಕ್ತಿಯು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇ ಅವರ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆ ದುಃಖವು ಕೂಡ ರಜೋಮೂಲದಿಂದ ಬರದೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಹುಲಿಯ ಮರಣವು ನಿಶ್ಚಿತವಾದದ್ದು. ರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರ ಸಾತ್ವಿಕ ಕೋಪವೇ ಅದರ ಮರಣಕ್ಕೆ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿದ್ದು ದೈವನಿಯಮವೇ ಹೊರತು ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ.

ಸತ್ತ ಹುಲಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಳವರ ಮುಂದಿನ ನಡೆಯೂ ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು. ಶ್ರೀಗಳವರು ಆ ಹುಲಿಯ ದೇಹವನ್ನು ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಶ್ರೀಮಠದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಕ್ಷಮಾಶೀಲರಾಗಿರದೆ ಹೋದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ?

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವು ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯು ಒಳ್ಳೆಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಜಯಿಸುವಂತೆ ಕಂಡರೂ ಕೂಡ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸತ್ವಕ್ಕೇ ಶಾಶ್ವತ ಜಯವು ದೊರೆವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಆಸುರೀಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕುವ ಗುಣವು ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರಂತಹ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಭಗವಂತನೇ ಇಂತಹ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಇವರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜೀವಿಯ ಯೋಗ್ಯತೆಯು ಮೂಲತಃ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಾರಬ್ಧವಶಾತ್ ಅವನಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳು ಆಗುವ ಸಂಭವವೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಘಟನೆಯಾದಾಗ ಆ ಜೀವಿಯು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿಳಿದು ಪಾಪದಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ಅವಕಾಶವೂ ಉಂಟು. ರಘುಪ್ರವೀರರಂತಹ ಮಹಾನುಭಾವರ ಮುಂದೆ ಶುದ್ಧಾಂತಃಕರಣದಿಂದ ಶರಣಾಗತರಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ತಮೋಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಉತ್ತಮಗತಿಯೆಡೆಗೆ ನಡೆಸಬಲ್ಲರು. ಹುಲಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವುದು ಇದೇ. ಯೋಗ್ಯತೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೇ ಅದು ರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರ ಮುಂದೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿತು. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸತ್ತು ಬೀಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಅಲ್ಲವೇ? ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ಥಳವೇ ಅದರ ಉತ್ತಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಂತಹ ಸ್ಥಳ ಅದು? ಮಠದ ಪೂರ್ವಿಕ ಯತಿಗಳು ವೃಂದಾವನಸ್ಥರಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತನಗೂ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಆ ಹುಲಿ. ಕೃಷ್ಣಮಠದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೃಂದಾವನಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಇಂದಿಗೂ ನೋಡುವ ಹುಲಿಯ ಬೊಂಬೆಯು ಆ ಹುಲಿಯದ್ದೇ ಪ್ರತಿಕೃತಿ.

ಮಹಾಮಹಿಮರಾದ ರಘುಪ್ರವೀರರ ಅತುಲವಾತ್ಸಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ ನರ್ಮದೆಯು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ; ತಪೋನಿಧಿಗಳ ವೃಂದಾವನಸಂಕುಲದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಳಪ್ರಾಪ್ತಿಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹುಲಿಯೂ ಕೂಡ ಬಹುಜನ್ಮದ ಪುಣ್ಯವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅದೂ ಕೂಡ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯೇ ಆಗಿದೆ; ನರ್ಮದೆ ಹಾಗು ಹುಲಿಗೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಬಲವನ್ನಿತ್ತ ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರು ವೃಂದಾವನಸ್ಥರಾದದ್ದು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ದಿನದಂದು. ಆ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಅಲ್ಲ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆಯುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀರಾಯರು! ಶ್ರಾವಣ ಬಹುಳ ದ್ವಿತೀಯಾದಂದು ನಡೆಯುವ ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಆರಾಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯೂ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದದ್ದು ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವೇ!

ರಾಯರ ಆರಾಧನೆಯ ದಿನದಂದು ಯಾರಾದರೂ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೆ ರಾಯರ ದರ್ಶನವಾದ ನಂತರ ತಪ್ಪದೇ ಕೃಷ್ಣಮಠದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಮಾಡಿರಿ. ಇದು ರಾಯರ ಸಂತಸಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು. ಜ್ಞಾನಿಗಳ ದರ್ಶನವೂ ನಮ್ಮ ತಮೋಗುಣದ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉಪಾಯ. ಮರೆಯದಿರಿ.

  • ಶ್ರೀರಘುಪ್ರವೀರತೀರ್ಥರು ಹಾಗು ಶ್ರೀರಘುಭೂಷಣತೀರ್ಥರ ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ಆಚಾರ್ಯ.

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ಒಂದಕಂಜುವೆ, ಒಂದಕೆ ಅಳುಕುವೆ

ಉರಿಗಂಜೆ ಸಿರಿಗಂಜೆ ಶರಧಿಯ ಭಯಕಂಜೆ
ಹಾವಿಗಂಜೆ ಕತ್ತಿಯ ಧಾರೆಗಂಜೆ
ಒಂದಕಂಜುವೆ, ಒಂದಕಳುಕುವೆ
ಈ ಪರಧನ, ಪರಸತಿ ಎರಡಕ್ಕೆ
ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ರಾವಣ ತಾನೇನಾದ
ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರುಣಿಸೋ ಪುರಂದರವಿಠಲ ||

 

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ : coachfore.org 

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ತುಂಗನಾಥನತ್ತ ಪಯಣ 4/4

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುಂಗನಾಥನ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ.  ಅತಿ ಅನ್ನುವಷ್ಟು ಉದ್ದವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಬರೆದದ್ದೂ ಆಯ್ತು.  ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಕಂತನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟೇ 6 ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ವಿಪರೀತ ಸೋಮಾರಿತನವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಕೋಟಿ ಗ್ಯಾಲನ್ನುಗಟ್ಟಲೆ ನೀರು ಮಂದಾಕಿನಿ ಅಲಕನಂದೆಯರಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಗಿದೆಯೋ ಎಂದು ಆ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಅಲಕನಂದೆಯ ಗಂಡನಾದ ವರುಣನೇ ಬಲ್ಲ . ಅಂತೂ ಇವತ್ತಿಗೆ ಸಮಯ ಬಂದಿತು.

ಹಿಂದಿನ ಕಂತುಗಳು ಭಾಗ 1 | ಭಾಗ 2 | ಭಾಗ 3

ಆನಂದದತ್ತ ಮುನ್ನಡೆ

ತುಂಗನಾಥದ ದಾರಿ

ಜಗದೀಸನು ನನ್ನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಿನುಗಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾದ ಆನಂದವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದ. “ಸಿತಂಬರ್ ಮೆ ಅಯ್ಯೇಗಾ ತೋ ಖೂಬ್ ಬರಫ್ ಔರ್ ಚೌಖಂಬಾ ದೋನೋ ಮಿಲೇಗಾ”. ಹೂಂಗುಟ್ಟುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶಿಖರ ಕಾಣಿಸಿತು. ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪಾಂಡಾ ಮಹಾಶಯನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅವನಿಗೆ ಕುರಿಯೇ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂದು ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಕುರಿಯನ್ನು ಕೇಳದೆಯೇ ಮಸಾಲೆಯನ್ನು ಅರೆಯಲು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಒಬ್ಬ ಅಂಗಡಿಯವನಿಗೆ ಹೇಳಿದ.

ಮದರಾಸಿ ಎಂದು ಕರೆದುಬಿಟ್ಟರೆ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಕುರಿಯೇ “ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನವನು” ಎಂದು ಹೇಳಿತು. “ಅಚ್ಛಾ, ತೋ ಆಪ್ ಬೆಂಗಲೌರ್ ಸೆ ಹೈ” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪೂಜಾಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊರಟ. ಬ್ಯಾ ಬ್ಯಾ ಎನ್ನಲೂ ಆಗದೆ ಕುರಿಯು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು. ಒಂದು ರೀತಿ ಲಾಭವೇ ಆಯಿತು. ಆ ಪುರೋಹಿತನು “ಇದು ಬದರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಒಳದಾರಿ” ಎಂದು ಒಂದು ಕಾಲ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ.ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ೧೦-೧೫ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನೇರಿದರೆ ತುಂಗನಾಥನ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇವೆ.

ತುಂಗನಾಥ – ಗೋಪೇಶ್ವರದ ಒಳ ದಾರಿ

ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ 12073 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತುಂಗನಾಥನ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಂದಿರವೆಂದರೆ ಬದರಿನಾಥದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದೇನಲ್ಲ. ಪುಟ್ಟ ದೇಗುಲ ಇದು. ಗಾಂಧಾರ ಶೈಲಿಯ ಸರಳಗೋಪುರ, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸರಳವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಹಾಸುಗಲ್ಲುಗಳ ಒಂದು ಕೋಣೆಯೇ ಮಂದಿರ. ಇಷ್ಟೆ ಈ ಮುದ್ದಾದ ಗುಡಿಯ ಕಟ್ಟಡ. ಗರ್ಭಗುಡಿಗೂ ಅದರ ಮುಂದಿರುವ ಮಂಟಪಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರವೇನಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೊಲೆಯಂತಹ ಒಂದು ಶಿಲೆ ಇದೆ. ಅದರ ಹಿಂಭಾಗ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಮುಂಭಾಗವೇ ಮಂಟಪ. ಇವಿಷ್ಟೇ ತುಂಗನಾಥನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ. “ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ, ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆಲ್ಲ ಜಗನ್ನಾಥನೇ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಮಲವಾದ ಹಿಮಾಲಯವೇ ಇರುವಾಗ” ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ತುಂಗನಾಥ. ಅದ್ಭುತವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯದು. ಎತ್ತರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಹಿಮಾಲಯವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಹೌದು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಾಲಯ.

ಮನೋನಿಯಾಮಕ ತುಂಗನಾಥನ ಮನೆಯಿದು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಚರಿತ್ರೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕೆ ತಾಗಿರುವಂತಹ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವರು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಜ್ಞರಿಗೆ ಈ ಕಥೆಯು ರುಚಿಸದು. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ.

ಪಾಂಡವರು ಸ್ವಬಾಂಧವರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇನೋ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಪಾಪವು ಕೂಡ ಸಂಚಯವಾಯಿತು. “ಆ ಪಾಪದ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ರುದ್ರನ ಮೊರೆ ಹೋಗಿರಿ” ಎಂದು ಕುಲದ ಹಿರಿಯರಾದ ಭಗವಾನ್ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು. ಅದರಂತೆ ಅವರಲ್ಲೆರೂ ರುದ್ರನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆದರೆ ರುದ್ರದೇವರಿಗೆ ಈ ಪಾಪಭರಿತರ ಸಹವಾಸ ಬೇಕಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಎತ್ತಿನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡರು (ಗುಪ್ತಕಾಶಿ ಎಂದು ಈಗ ಅದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ಆದರೂ ಪಾಂಡವರು ರುದ್ರದೇವರನ್ನು ಬಿಡದೆ ಬೆಂಬತ್ತಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಎತ್ತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂಗಾಗಗಳನ್ನೇ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡರು. (ಕೆಲವರು ಎಮ್ಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹೇಳುವುದುಂಟು) ಆ ಐದು ಸ್ಥಳಗಳೇ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳು. ಈ ಐದೂ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ರುದ್ರದೇವರಿಗಾಗಿ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯೆಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬಾಹುಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ಜಾಗವೇ ತುಂಗನಾಥ.

ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಪಾಂಡವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿರಬಹುದು, ಅವರು ರುದ್ರದೇವರನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿರಲೂ ಬಹುದು. ಹೋಗಿ ರುದ್ರದೇವರನ್ನು ಒಲಿಸಿ ಪಾಶುಪತವನ್ನು ಪಡೆ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಹೇಳಿರುವುದು ಇದೆ. ಆದರೆ ಭೀಮಸೇನದೇವರು ರುದ್ರದೇವರನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಶುದ್ಧಪಾಠ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೋ ನೋಡಬೇಕು. ಇತರ ಪಾಂಡವರೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸೋಣ. ಆದರೆ ಪಾಪಲೇಪವಾಯಿತು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವೇದವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಅಸಮ್ಮತವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ “ಯುದ್ಧವನ್ನು ರಾಜ್ಯದಾಹದಿಂದ ಮಾಡದೆ, ಕೇವಲ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯರೂಪದಿಂದ ಮಾಡು, ಲಾಭಾಲಾಭ ಜಯಾಜಯಗಳ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಬಿಡು. ನೀನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನು ಎಂದರೆ ಅದು ನಿನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಇದ್ದು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ತಿಳಿಹೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನೇ ಅಲ್ಲವೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಸಿದ್ದು? “ಕರ್ತ್ಯವ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದಾಗ ಪಾಪದ ಲೇಪವೆಲ್ಲಿಯದು” ಎಂದು ಕೂಡ ಅವನೇ ಹೇಳಿರುವಾಗ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಪಾಪವು ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇತರರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೇನೋ ಆದರೆ ಭೀಮಸೇನರಾಯರು ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಖಂಡಿತಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲಾರರು. ಅವರಿಗೆ ಪಾಪದ ಲೇಪವು ಸರ್ವಾಥಾ ಆಗದು. ಈ ಒಂದು ಅಂಶವು ಈ ಸ್ಥಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಅಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಈ ವಾದವು ಹೇಗೆ ರುಚಿಸೀತು? ವಾದಿಸಿದರೆ ನಾವು ಏಟು ತಿನ್ನಬೇಕಾದೀತು. ನಾವು ಕುರಿಗಳಾಗುವುದಂತೂ ಸರಿಯೇ, ಆದರೆ ಏಟನ್ನೂ ತಿಂದು ಬಾಲವನ್ನೂ ತಿರುಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಇಲ್ಲಿಯೇ ಜನರನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡುವ ಕತ್ತೆಗಳೂ ಆಗಬಾರದು ಎನ್ನುವ ಕಳಕಳಿಯಿಂದಲೇ ಆಚಾರ್ಯರು ಕೇದಾರದ ದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರೂ, ರ‍್ಯಾಶನಲಿಸ್ಟುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರ ಹಾಗು ಬಂಗಾಲದ ಕೆಲಭಾಗದ ಭೇಟಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿರುವುದೂ ಕೂಡ ಇದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.

“ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀನ್ಯಾಕೆ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೋದೆ” ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು. ನನ್ನ ಸಮಾಧಾನವಿಷ್ಟು. ಆಚಾರ್ಯರು ಕೇದಾರದ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೇರಿದ್ದಾರೆ, ತುಂಗನಾಥಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲವಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೋಗಿಬಂದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದೂ ಕೂಡ ತಪ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವರೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಿಮಾಡಲಿ ಎಂದು ನೈಜವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಶುದ್ಧಿ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಬಂದಾಗ ಈ ಸ್ವಾರಸ್ಯವು ನೆನಪಾಯಿತು. ತುಂಗನಾಥದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಪರಿಸರವು ಸ್ಪಟಿಕಸದೃಶವಾದ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನವಸ್ಪರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೊರತಾದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯು ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿಧಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸದಾಕಾಲ ಮೋಡಗಳ ಆಟ ನಡೆದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾನು ಹೋದಾಗ ಗುಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಸುಮಾರು ೨೫-೩೦ ತಾಮ್ರದ ತಂಬಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಎಲ್ಲ ತಂಬಿಗೆಗಳೂ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಯಾರೋ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ನೀರಲ್ಲ ಅದು. ಮೋಡಗಳ ಕಣಗಳಿಂದ ತಾವಾಗಿಯೇ ಬಸಿದು ತುಂಬಿರುವಂತಹವು!. ನೋಡಲು ಮಜವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಭಾವ ಬಂದಿದ್ದರೆ! ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಡಿಯ ನೀರು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕೀತು ಅವರಿಗೆ? ನೀರಿಗೆ ಇರಲಿ, ಅವರಿಗೂ ಮೈಲಿಗೆ ಆಗುವ ಭಯವೇ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ. ಯಾರಾದರೂ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಮುಟ್ಟಿದರೂ ಮರುಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಮೋಡಗಳ ಮಧುಪರ್ಕ ರೆಡಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ ಅವರನ್ನು ಮೀಯಿಸಲು! ಭಾವನ ಜಪಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದ ಸ್ಥಳ. ಅಕ್ಕನಿಗಂತೂ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯಲು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ನೀರು, ಗ್ವಾಮಾ ಹಚ್ಚಲಿಕ್ಕೆ “ಯಥಾ+ಉಚಿತ” ಷಗಣಿಯೂ ಸಿಗುವುದು. ಯಾರೋ ಮುಟ್ಟಿದರು ಎನ್ನುವ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವೇ ಇಲ್ಲ. “ಅಯ್ಯೋ ಇಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರಲ್ಲ” ಎಂದು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮರುಗಿದೆ.

ತುಂಗನಾಥನ ತಂಬಿಗೆಗಳು

ಸನ್ನಿಧಾನ ವಿಶೇಷ

ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಲಾಗದ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಕೇವಲ ವೈಬ್ರೇಶನ್ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಪಚಾರ ಮಾಡಲಾರೆ. ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ದೈವೀ ಮಹತ್ವ ಅಲ್ಲಿ ಕೆನೆಗಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕಡಿಮೆಯೇ ಆದೀತು. ಸನ್ನಿಧಾನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಕ್ತಿ ನನಗಂತೂ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಬಹಳ ಮಂಜುಲವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಸನ್ನಿಧಾನವದು. ದೇಗುಲದ ಒಳಗೆ ನೀರು ಒಸರಿ ಒಸರಿ ನೆಲವೆಲ್ಲ ಒದ್ದೆಯಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಲಿಂಗವು ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಹವಾಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಒರಟಾಗಿ ಇರುವುದು. ಆದರೆ ಶಿಥಿಲವೇನಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಆಗಮ ರೀತಿಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವುದು. ಸನ್ನಿಧಿಯ ಮಹಿಮೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಇದೆ. ನನಗಂತೂ ಹೇಳಲಾಗದಂತಹ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೆತ್ತರಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ ಶ್ರಮವೆಲ್ಲ ಪರಿಹಾರವಾಗುವಂತೆ ಇದೆ ಈ ಸನ್ನಿಧಿ. ಪಾಂಡಾ ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ನೋಡಿ ಲಘುವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ದೇಹವು ಮತ್ತೆ ರಘುವಾಗಿದ್ದು ಈ ಅಘೋರನ ದರ್ಶನವಾದಾಗಲೇ. ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಸಂಸ್ಕಾರಬಲದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಆಚಾರ್ಯರು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿರುವ “ಧ್ಯೇಯಃ ಪಂಚಮುಖೋರುದ್ರೋ ಶುದ್ಧಸ್ಪಟಿಕಾಮಲಕಾಂತಿಮಾನ್….” ಶ್ಲೋಕವು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಂಡಾ ಹಾಗು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರು ಏನೂ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡದೆ ಸಂತಸದಿಂದಲೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಧ್ಯಾನಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅವರ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕೊಂದಿಷ್ಟು ಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾಯಿತು.

ಶಿವಲಿಂಗದ ಹಿಂದೆ ಆದಿಶಂಕರರ ಚಪ್ಪಟೆಗಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿ, ಶಿವಪಂಚಾಯತನದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯು ಇರುವುವು. ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ದೇವರುಗಳದ್ದೂ ಕೆಲವು ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು ಪೂಜಾರರು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಫಳಫಳ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತಾಮ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಿತ್ತು. “ಯೇ ಭಗ್ವಾನ್ ಬೇದ್ಬ್ಯಾಸ್ ಜೀ ಹೈ” ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದ ಇದನ್ನು ಇವರು ವೇದವ್ಯಾಸದೇವರದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅನುಸಂಧಾನ ಹಾಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದು ವೇದವ್ಯಾಸರೇ ಆಗಬಹುದು. ತೊಂದರೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಮೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಶುದ್ಧ ಗಾಂಧಾರಶೈಲಿಯ, ಧ್ಯಾನಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ, ಗುಂಗುರುಗೂದಲಿನ, ಯುವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬನ ಪ್ರತಿಮೆಯದು. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹಿಂದೆ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯೂ ಇದ್ದ ನೆನಪು ಇದೆ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬೌದ್ಧರ ಪ್ರಭಾವ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಯೋಗಿ ಎಂತ ಊಹಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಇದು ಜೈನರ ಮಹಾವೀರನ ಪ್ರತಿಮೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ನಮಗೆ ಮಧ್ವವಿಜಯವು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಅಪ್ರತಿಮ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳವರೇ. ಆದರೆ ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿಯೂ, ಗಡ್ಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವರೂ, ಯೋಗಪಟ್ಟಿಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರೂ ಆದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವವರು. ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ವ್ಯಾಸರ ವಯಸ್ಸು ೬೬೦ವರ್ಷಗಳು!. (ವ್ಯಾಸಃ ಷಟ್ಶತವರ್ಶೀಯಃ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಮಜೀಜನತ್) ಇಷ್ಟಾದರೂ ಇವರು ಮುದುಕರಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಯುವಕನಂತೆ ಅಂತೂ ಇವರ ಚಿತ್ರಣವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಈ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿನಂತೆಯೂ ವ್ಯಾಸದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಹಾಗು ಜ್ಞಾನವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಾಧ್ಯವೇನೋ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಶಿಲ್ಪಕಾರನು ಈ ಒಂದು ಅನುಸಂಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸದೇವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದೇ ಆದಲ್ಲಿ ತುಂಗನಾಥದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಾಸರ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಅಪೂರ್ವವಾದುದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪರವಾನಗಿ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಒಂದು ದರ್ಶನದ ಕಾರಣರಾದ ಶ್ರೀಗುರುರಾಜರ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾದ ಶಿವಾಂತರ್ಯಾಮಿ ಮಧ್ವರ ಹೃದಯವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸದೇವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದೆ.

ಸೇವೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತ, ನೈವೇದ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಕಶಾಲೆಯಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡೇ ಊಟದ ಹಜಾರವೂ ಇದೆ. ಇಷ್ಟವಿದ್ದವರು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡಿಬರಬಹುದು.

ಹಿಮಾಲಯದ ಎಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಚಳಿಗಾಲದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಖಂಡ ದೀಪದಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ ತೆರೆಯನ್ನುಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪಟಬಂಧ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹಿಮಬೀಳದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಉತ್ಸವವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚೋಪಟಾದ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಮಕ್ಕುಮಠ್ ಎನ್ನುವ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಈ ತುಂಗರಾಯನ ಉತ್ಸವವಿಗ್ರಹವು ಚಳಿಗಾಲದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ತುಂಗನಾಥ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇಗುಲಗಳ ಆಡಳಿತವು ಕೇದಾರನಾಥ-ಬದರೀನಾಥ ಸೇವಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿಯೇ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬರು ಕುಳಿತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋಚಿದಷ್ಟು ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಾನ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ವಾಡಿಕೆ.

ಮುಖ್ಯ ಮಂದಿರದ ಹೊರಗೆ ಪಾರ್ವತೀದೇವಿಗೆ ಒಂದು ಆಲಯವುಂಟು. ಇದರ ಮುಂದೆ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ಕಪಾಟುಗಳಂತಹ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕರು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ತುಂಗನಾಥನ ಬಂಟನಾದ ಭೂತನಾಥನಿಗೊಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ಗುಡಿಯುಂಟು. ಈ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆಯಾದ ನಂತರ ಒಂದಿಷ್ಟು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಾಗೆಗಳಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಗೆಗಳ ಗಾತ್ರಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ದಂಗುಬಡಿಸುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಕೆಲವು ಕಾಗೆಗಳಂತೂ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಪ್ಪು ರಗ್ಬೀ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಕಂಡವು. ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ತಿಂದು ತಿಂದು ಹಾಗಾಗಿದ್ದವೋ ಏನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಚಳಿಗಾಲದ ೬ ತಿಂಗಳು ಏನೂ ಸಿಗದೇ ಇದ್ದರೂ ಈಗ ತಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಕೊಬ್ಬನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಲೆಂದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು. ಅಂತೂ ತುಂಗನಾಥನು ಇವುಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮಂಡಕ್ಕಿಚೀಲದ ಗಾತ್ರದ ಒಂದು ಕಾಗೆಯನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿದೆ. ದಿಗಿಲುಗೊಂಡ ನನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಪುರೋಹಿತರು “ಯೆ ಹೀ ಹೈ ಕಾಕ್ ಭುಸುಂಡೀ, ಕುಛ್ ಖಿಲಾಯಿಯೇ ಇಸೆ” ಎಂದರು. ಕಾಗೆಗೆ ತಿಂಡಿ ಹಾಕಲು ನಂದೇನೂ ಅಭ್ಯಂತರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಜೀವಿಸುವ ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಬಿಸ್ಕೀಟು ಪಸ್ಕೀಟು ಹಾಕಲು ಮನಸ್ಸೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಟೋಪಿಯನ್ನೇ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಮುನ್ನಡೆದೆ.

ಪಾಂಡಾ ಕೇಳಿದ “ಎಲ್ಲಿ ಹೊರಟಿರಿ”?, “ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ” ಎಂದೆ. ಮುನ್ನಡೆವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಚೂರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. “ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಶಿವಲಿಂಗ ಒಂದೇ ಒಂದು. ಈ ಪಂಚಮುಖದ ಶಿವಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವು ಸರಿಹೊಂದುವುದೇ ಎಂದು.” ನಾನು ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡ  ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಸ-ಮಂಜ-ಸವೇ  ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತುಂಗನಾಥನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಆದರೆ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಕೋಡುಗಲ್ಲಿನ ಬಳಿ.

ಚಂದ್ರಶಿಲಾ

ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಪರ್ವತದ ತುತ್ತ ತುದಿ. ತುಂಗನಾಥನ ಮಂದಿರದಿಂದ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿದರೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವೇನಲ್ಲ. ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿದೆ.. ಕಡಿದಾದ ರಸ್ತೆ, ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಝರಿಗಳು, ಸಹಸ್ರಾರು ಪುಟ್ಟಪುಟ್ಟ ಹೂವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಹತ್ತಿ ಇಳಿದು ಬರಲು ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸುಮಾರು ೩+ ಗಂಟೆಗಳ ಅವಕಾಶ ಬೇಕು. ಮುದುಕರು ಕೇವಲ ಹೋಗಬಹುದು ಅಷ್ಟೇ

ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಪರ್ವತದ ತುದಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ
ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಪರ್ವತದ ತುದಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ
ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಪರ್ವತದ ತುದಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ
ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಪರ್ವತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಂಗಾ ಮಂದಿರ

ಸಂಪೂರ್ಣ ತುದಿ ಮುಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ಎತ್ತರವಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾದೇವಿಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಈ ಪರ್ವತದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ಚೂರು, ಅಂದರೆ ಒಂದು ೨೫ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಳುಕಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಪರ್ವತದ ಕೋಡು ಇದೆ. ಇದುವೆ ಚಂದ್ರಶಿಲಾ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮುಖರುದ್ರನ ಲಿಂಗವಿದೆ. ತುಂಗನಾಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು. ಇದಕ್ಕೇನೇ ತುಂಗನಾಥ ಎಂದಿದ್ದರೂ ಸರಿ ಆಗುತ್ತಿತ್ತೇನೋ. ಅಷ್ಟು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಇದು. ಆದರೆ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಚಂಡ ವೇಗಕ್ಕೆ ಮಂಟಪವು ಧ್ವಸ್ತವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಕೇವಲ ಲಿಂಗ ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಜಾಗಕ್ಕೂ ಎರಡು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ ಎನ್ನುವುದೊಂದು ಕಥೆ. ಚಂದ್ರನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ. ಕಥೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವೇನೇ ಇರಲಿ, ಜಾಗವು ಮಾತ್ರ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು. ಈ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು 25-30 ಜನರಷ್ಟೇ ಕೂಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ಭಗವಂತನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪರಿಚಯವು ಅಮೋಘವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವುದು. ಮಾನವರಿರಲಿ, ದೇವತೆಗಳೂ ಮೈಮರೆವ ಸೌಂದರ್ಯವು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ಕಾಣುವುದು. ಚೌಖಂಬಾ, ತ್ರಿಶೂಲ್, ಬಂದರ್ ಪೂಂಛ್, ನಂದಾದೇವೀ, ಕೇದಾರಪರ್ವತ, ಶಿವಲಿಂಗ ಪರ್ವತ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವುಗಳ ದರ್ಶನವೂ ಒಂದೆಡೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಪೈಪೋಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆಂದೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 2ಕ್ಕೆ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಶುರುವಾಗುತ್ತದಂತೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ವಿದೇಶೀ ಸಾಹಸಿಗಳು ಬಂದು ನೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಯುವಜನಾಂಗವೂ ಇತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನನ್ನದು ದುರ್ದೈವ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮನಸ್ಸಾಗದು. ಆದರೆ ನಾನು ಬಂದ ವೇಳೆಯೇ ಮಳೆಗಾಲವಾದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಈ ತುದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೋಡಗಳ ಹೊರತು ಏನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದು ಹತ್ತಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಇಳಿದು ಬಂದು ತುಂಗನಾಥನ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಧೋ ಎಂದು ಮಳೆ ಶುರು ಆಯಿತು.

ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಒಂದೆರಡು ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಮೊದಲೇ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೋಣೆಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ಲಕ್ಸುರಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ಓ.ಕೆ. ಎನ್ನುವ ಮಟ್ಟದವು. ಇನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದು ಬರುವ ಮನಸ್ತತ್ವ ಇರುವ ಜನರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿಯೇ ಕಾಲೀಕಮಲೀ ಬಾಬಾ ಪಂಥದವರ ಧರ್ಮಶಾಲೆಯಿದೆ.

ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ

ದೇವರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾದರೆ ನಮ್ಮ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಇಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ತನಕ ಇಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಹಿಮದ ಆಟ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕೃತಿ. ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಹಿಮಾವೃತ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ವೈಭವ ಆಗ. ಆದರೆ ಸಾಹಸಿಗಳ ದಂಡೇ ಇಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿರುವ ಕಾರಣ ಮೊದಲೇ ಈ ರೀತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ವಾಪಸ್ಸು (ಬದುಕಿ) ಬಂದಿದ್ದು

ನಾನು ಚೋಪಟಾದಿಂದ ಹೊರಡುವ ದಿನ ಮಳೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಸರಸರನೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟೆ. ಊಖೀಮಠ, ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಇಳಿದು ಹತ್ತಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ದೆಸೆ ಬಂದೊದಗುವ ಭಯವಿತ್ತು. ಈ ಭಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಘಟನೆಯೊಂದು ನನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ನಡೆಯಿತು. ಚೋಪಟಾದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದೆ.  ನಾನು ಕುಳಿತ ಗಾಡಿಯ ಮುಂದೆ ಬಸ್ಸೊಂದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತವು ಜರಿದು ಟನ್ನುಗಟ್ಟಲೆ ಕೆಸರು ನಿಮಿಷಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುರಿದು ಬಿಟ್ಟಿತು.  ಬಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳದೆ ಆ ಕೆಸರೆಲ್ಲ ಬಸ್ಸಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುರಿದು ಬಸ್ಸನ್ನೇ ಪರ್ವತದ ಎಡಭಾಗದ ಅಂಚಿಗೆ ನೂಕಿಬಿಟ್ಟಿತು.  ಆದರೆ ದೈವಕೃಪೆ ಆ ಬಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇತ್ತು. ತುದಿಗೆ ಜರಿದ ಬಸ್ಸು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳದ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿತು.  ರಾಯರು ನನ್ನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಏನೂ ತೊಂದರೆಯಾಗದೆ ಜೀವದಿಂದುಳಿದೆ.  ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಾಹಸ ಮಾಡಿ ಆ ಬಸ್ಸನ್ನು ಉಕ್ಕಿನ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಎಳೆದು ನಮಗೆಲ್ಲ ದಾರಿಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೂ ಇಳಿಯದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಯಣಿಸಿ ಹರಿದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಮುಂದೆ ದೆಹಲಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಊರಿಗೂ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆ.

ನನ್ನ ಈ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಚಿರಋಣಿ ನಾನು. ರಾಯರು, ತುಂಗನಾಥನು, ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನು ಮತ್ತು ಅವನ ಅಪ್ಪನಾದ ಪರಮಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನು ಸಂತಸವನ್ನು ಕೊಡಲಿ.

ನನ್ನ ಈ ಯಾತ್ರೆಯ ಅನುಭವವು ನಿಮಗೆ ಸಂತಸವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವೆ. ಬರಿ ಸಂತಸವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಆದರೂ ತುಂಗನಾಥನೆಡೆಗೆ ನಡೆಯುವಂತಹ ಪ್ರೇರಣೆ ನಿಮಗೆ ಮೂಡಿದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯವು ಆ ಮಂಜುಲವಾದ ಕುದುರೆಯ ಗಂಟೆಯಂತೆಯೇ ಕಿಣಿಕಿಣಿಸುವುದು.

ಚಿತ್ರ ಮಾಲೆ

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ಮಧ್ವರ ಉನ್ನತ ಪ್ರತಿಮೆ

​ಕೇವಲ ಮಾಧ್ವರೇಕೆ? ಇಡೀ ವೇದಾಂತಿಗಳ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿದು, ಮಧ್ವರ ಮಹೋನ್ನತ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ.

ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆಗಿ ಹೋದ ದಾರ್ಶನಿಕರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್, ಹೆರೋಡೋಟಸ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮೊದಲಾದ ದಾರ್ಶನಿಕರ ಮಾತು ಇರಲಿ, ನಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ  ಬಾರ್ಥುಲೋಮ್ಯು ಡಯಾಸ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನಂತಹ ದುರಾಕ್ರಮಣಕಾರೀ ರಾಜರುಗಳ ಪ್ರತಿಮೆ, ತಮ್ಮದೇ ದೇಶವು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಿಟೀಲು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನೀರೋನಂತಹವರನ್ನು ಸಹ ತಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ವೈದಿಕರನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುವ ಅಥವಾ  ಅಪಮಾನಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜಾಗ. ಜನತೆಯ ಹಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೂರಾರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ದೇಶವು ನೋಡಿದೆ.  ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಾಜಿಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಮಗ ತಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಜನರ ದುಡ್ಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳ್ಳಿ, ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗು ನಗರದ ಎಲ್ಲ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ.  ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಅವಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ನಟೀಮಣಿಯರಿಗೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಸ್ಥಾನವುಂಟು! ಈ ಎಲ್ಲ ಅಪಸವ್ಯಸಾಚಿಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ.  ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು, ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ, ವಿವೇಕಾನಂದರಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರುಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.  ಅಷ್ಟರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಮಾಡಿರುವುದೂ ಕೂಡ ಬಹಳ ಸಂತಸದ ವಿಷಯವೇ ಇದು. ಆದರೆ ಇವರೆಲ್ಲ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದರು.  ಪ್ರಪಂಚದ ಇನ್ನಿತರ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳೂ ನಮ್ಮತ್ತ ತಿರುಗಿನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ದಾರ್ಶನಿಕರ ಭವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಇದುವರೆಗೆ ನೋಡಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಹೌದಲ್ಲ! ಎಲ್ಲೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.

ನಮಗೂ, ಅದ್ವೈತಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತಾಚಾರ್ಯರುಗಳಿಗೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಏನೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾವು ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಹಾಗು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪರಂಪರೆಯವರು ಅನ್ನುವುದು  ಉಜ್ವಲಸತ್ಯ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಶಂಕರರು, ರಾಮಾನುಜರು ಅಥವಾ ಮಧ್ವರು ಈ ಯಾರದೇ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗೌರವಾರ್ಹಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ನನಗೆ ಸಂತಸವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.  ನಾವು ವೈದಿಕರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮತಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆಚಾರ್ಯರುಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಠಗಳಲ್ಲಿಯೋ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿಯೋ ಪುಟ್ಟದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆಯೇ ಹೊರತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಎತ್ತರವಾಗಿ, ಭವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನವರೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಬೀದಿಗೊಂದರಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೇನೂ ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವೈದಿಕಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಆದಲ್ಲಿ ಅದು ನಮಗೊಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತ ಎನಿಸಬೇಕಲ್ಲವೆ? ವಿರಳವಾದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾಗಸದ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೊಂದು ವೇದಿಕೆ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇದು ನನ್ನ ಆಸೆ.

ತತ್ವವಾದವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಮುಂದೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರದ್ದು ಭವ್ಯವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಪಾಜಕದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ೩೨ ಅಡಿಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನಾಗಿ ನನಗೆ ಇದು ಬಹಳ ಸಮಾಧಾನ ತರುವ ವಿಷಯ. ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ವೇದನಿಂದಕರೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ನಡೆಯಲ್ಲವೇ? ವೈದಿಕರಿಂದಲೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೇದನಿಂದಕರ ಮೋಜು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದಿನಗಳಿವು. ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೂ ಸೊಕ್ಕಿದವರ ಮುಂದೆ ಬಿಕ್ಕುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಂದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಇಂತಹ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಲಿಮಾರು ಶ್ರೀಗಳು ಒಂದು ಧೈರ್ಯದ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಇದು ನಮಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಲ್ಲವೇನು?

ಪ್ರತಿಮೆಗಾಗಿ ಶಿಲೆಯನ್ನು ತರಿಸಿದ್ದು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದ ಗ್ರಾನೈಟಿನ ಪರ್ವತದಿಂದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿ, ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿ, ನಾಗರ ಶೈಲಿ, ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳದ್ದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿರುವುದು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುವವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದೇಗುಲ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂತಹ ಒಂದು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಈ ಮಧ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಹಾಗು ಚೋಲ ಇಬ್ಬರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಶತ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡಿದ ಚೋಳರು ಹಾಗು ಹೊಯ್ಸಳರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ.) ಪ್ರತಿಮೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ FAQ ಪಲಿಮಾರು ಮಠದ ವೆಬ್ ಸೈಟಿನಲ್ಲಿಯೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಾನಿಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.  ನನ್ನದೇನಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಮೆ ಹಾಗು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುವುದಷ್ಟೇ. ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹೃದಯವಂತರೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನ ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಆನಂದವಾಗುವುದು 🙂

ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀಗಳವರ ಮನೋಬಲ ಅಪಾರವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದೆ. ಇದರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಜನರ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ.  ನಮ್ಮ ಪೀಳಿಗೆಯು ಕಂಡಿರುವಂತಹ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಕೆ.ಎಂ ಶೇಷಗಿರಿಯವರು ಒಬ್ಬರು. ಈತ ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೂಡ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೆ ಇವರ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಗೌರವ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯೂ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ . ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಸವಿತೃಮಂಡಲಮಧ್ಯವರ್ತಿನಾರಾಯಣನ ಭಾವಚಿತ್ರವೇ ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುವುದು. ಈ ಮಧ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೂಲರೂಪುರೇಷೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರತಿ ಹಂತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ಇವರದೇ.

ಕಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಾದ ಅಶೋಕ ಗುಡಿಗಾರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರು.  ಮಲಗಿದ್ದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಪೀಠದಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದ್ದು ಎಲ್ ಅಂಡ್ ಟಿ ಕಂಪನಿಯ ತಜ್ಞರು. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಅನುಭವಿಗಳು.  ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಇಂಜಿನಿಯರರು ಪ್ರತಿಮೆಗೇನಾದರೂ ಹಾನಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಪಂಜಾಬಿನ ಸಿಖ್ ಪಂಥದ ಒಬ್ಬ ಸುಪರ್ವೈಸರು ತಕ್ಷಣ ಅವರ ಬಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಇಷ್ಟು “ಸರ್ ಆಪ್ ಬೇಫಿಕ್ರ್ ರಹೋ, ಇಸಕೊ ಹಮ್ ಮೂರ್ತಿ ನಹಿ ಮಾನತೆ, ಯೇ ರಿಯಲ್ ಮೆ ಹಮಾರಾ ಗುರು ಹೈ. ಇನಕೋ ಹಿ ಹಮ್ ಲೋಗ್ ಉಪರ್ ಬಿಠಾ ರಹೇ ಹೈ, ಇನ್ ಕೋ ಕುಛ್ ಹುವಾ ತೋ ಮೇರೇ ಬೇಟೆ ಕಿ ಕಸಮ್” (ಸರ್ ನೀವು ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ, ಇದನ್ನು ನಾವು ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಜೀವಸಹಿತರಾದ ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳನ್ನೇ ನಾವು ಎತ್ತಿ ಕೂರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇವರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಆದರ ನನ್ನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಆಣೆ”) ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ತಜ್ಞರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನೀರು ಹನಿಯಿತು. ಹೀಗೆ ದೈವಿಕವಾದ ಮಧ್ವಶಕ್ತಿಯು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿತು. ಒಟ್ಟು ೩೨ ಜನರು ಬಹಳ ಜತನವಾಗಿ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು.

ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಮಧ್ಯ ಪಿ.ಆರ್ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಅವರ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾದ ಪರಿಶ್ರಮವು ಕೂಡ ಗಮನೀಯವಾಗಿದೆ. ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಈ ಎಲ್ಲರ ಮಧ್ಯ ನಿಂತು ಇವರು ಶ್ರೀಗಳವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಗೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಹೊಗಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಧನ್ಯಜೀವರು. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಒಂದು ಅಮೋಘಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ನನ್ನ ದೃಢ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.

ಈ ಮಧ್ವಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮವರೇ ಕೆಲವರದ್ದು ತಲೆಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸ್ವರ ಕೇಳಿ ಬಂದಿರುವುದು ಉಂಟು.  “ಇಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿ ಬೇಕಿತ್ತೇನು?” ಅಂತ. ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಶ್ರೀಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹರಿದ್ವಾರದ ಹನುಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಅದು.  ಆದರೆ ಆಗ ಆ ಹನುಮನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಗುಸುಗುಸು ಮಾತನಾಡಿದ ಜನರೇ ಇಂದು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಸಮಾಧಾನಚಿತ್ತದಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು. ಹರಿದ್ವಾರಲ್ಲಿ “ಇದು ನಮ್ಮದು” ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದೇ ಆ ಹನುಮನಿಂದ.  ಆಗ “ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಗುಡಿ” ಆಗಿದ್ದ ಜಾಗ ಇಂದು “ಬಡೇ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರವಾಗಿ” ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.  ಅದರಂತೆಯೇ ಇದೂ ಕೂಡ.

ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪನದೆಂದು, ಅಣ್ಣನೆಂದು, ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಆಗ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.  “ಉಡುಪಿಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಮಠದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಗೊಣಗುವವರು ಗೊಣಗುತ್ತಲೇ ಇರಿ. ಈಗಿನ ನಮ್ಮ ಪೀಳಿಗೆಗೇ ಕುಂಕುಮ ಬಳೆ ಶುಭಕರವಾದ ವಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳು ಯಾರೆಂಬುದೂ ಮರೆತು ಕಲಬೆರಕೆಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಒದ್ದಾಡದಿರಿ. ಮಧ್ವರ ಕೃಪೆ ಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಮಠೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಬೇಕೋ ಬೇಗ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ.

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts

ತಾಳುವಿಕೆಗಿಂತ ಅನ್ಯ ತಪವಿಲ್ಲ

“ಚೆನ್ನಾಗಿ” ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆ ಎಷ್ಟು ಜನಕ್ಕಿರುವುದೋ ಏನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬದುಕಲೇಬೇಕೆನ್ನುವ ಇಚ್ಛೆಯಂತೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ  ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು.  ದೇವರೇನೋ ಬದುಕಬೇಕೆನ್ನುವ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕಲು ಬೇಕಾಗುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಆತ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಭೂಮಿಗೆ ಕಳಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಗದು. ಸಾಧಕರಿಗಷ್ಟೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವೇನೋ. ಅನೇಕರು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅವನು ಕೊಡುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಬಹಳ ಬೇಗ ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪಿ ಸಾವನ್ನು ಅಪ್ಪುವರಿಗೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಪಾಠವಿದೆ ನೋಡಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಭಗವಂತನ ದಯಪಾಲಿಸಿದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪದೆ ದೇವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಆನಂದವೇ ಸಿಗುವುದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಆಫ್ರಿಕೆಯ ಈ ಮೀನಿನ ಮೂಲಕ ಆತ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬರಗಾಲವು ನಾಲ್ಕಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಡುವುದು ಉಂಟು. ಅಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ವಲಸೆಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮೀನುಗಳೆಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋದಾವು? ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಷ್ಟೇ.  ಅಂತಹ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲೂ ಸಾಯದಿರುವ, ಬದುಕಲೆಂದೇ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಸತ್ತಂತೆ ಮಲಗುವ ಮೀನಿನ ಜಾತಿ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ ನೋಡಿ. ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ಚಡಪಡಿಸುವ ಮೀನಿನಂತೆ ಇರುವ ಜನರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರದ ಮೀನು ಇದು. ಸಾಧಕರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕೆಸರನ್ನೇ ನುಂಗಿ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿ, ತನ್ನ ಜೊಲ್ಲನ್ನೇ ಮೈಗೆ ರಕ್ಷಣಾಕವಚವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಒಣಗುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಬಿಸಿ ಯ ಈ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಯು ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡಿರಿ.

“ಆಫ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಬರಗಾಲವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು” ಎಂದು ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಯ ವಿವರಣೆಕಾರನು ಹೇಳುವ ಮಾತು ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಈಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಾವು ಮೀನಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತಸಕ್ಕೆ ಬರಗಾಲ ಬರುವುದುಂಟು. ನಮ್ಮ ಕರ್ಮ ಸರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರು ಈ ಬರಗಾಲದ ಉರಿಗೆ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನೇ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗೋ ಅಥವಾ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಗದೆ ಓಡಿಹೋಗುವ ಬಗೆಗೋ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅನಗತ್ಯ. ಆಫ್ರಿಕೆಯ ಬರಗಾಲಕ್ಕೂ ಕೊನೆ ಇರುವಂತೆ ನಮ್ಮೀ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ ಕೊನೆಯುಂಟು. ತಾಳ್ಮೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲದ ಕೊನೆಗೆ ಬರುವ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಸಂತಸವು ಕೂಡ ಬರುವುದು.  ತಾಳ್ಮೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಆ ಮೀನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಂತೆ ನಾವು ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಈಜಾಡಬಹುದು. ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಾಳ್ಮೆಯಷ್ಟೇ.  ಆ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ವಾದಿರಾಜ ಗುರುಸಾರ್ವಭೌಮರು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ನೋಡಿ.

ತಾಳುವಿಕೆಗಿಂತ ಅನ್ಯ ತಪವು ಇಲ್ಲ |
ಕೇಳಬಲ್ಲವರಿಂಗೆ ಪೇಳುವೆನು ಸೊಲ್ಲ ||

ದುಷ್ಟಜನರು ನುಡಿವ ನಿಷ್ಟುರದ ನುಡಿ ತಾಳು
ಕಷ್ಟ ಬಂದರೆ ತಾಳು ಕಂಗೆಡದೇ ತಾಳು |
ನೆಟ್ಟ ಸಸಿ ಫಲ ತರುವತನಕ  ಶಾಂತಿಯ ತಾಳು
ಕಟ್ಟುಬುತ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಉಣಲುಂಟು ತಾಳು  || 1 ||

ಹಳಿದು ರಂಜಿಸುವಂತ ಹಗೆಯ ಮಾತನೆ ತಾಳು
ಸುಳಿನುಡಿ ಕುಹಕಾದಿ ಮಂತ್ರವನು ತಾಳು
ಅಳುಕದೆಲೆ ಅರಸುಬಿಂಕದ ನುಡಿಯ ನೀ ತಾಳು
ಹಲಧರಾನುಜನನ್ನು ಹೃದಯದಲಿ ತಾಳು || 2 ||

ನಕ್ಕು ನುಡಿವರ ಮುಂದೆ ಮುಕ್ಕರಿಸದೆ ತಾಳು
ಅಕ್ಕಸವ ಮಾಡುವರ ಅಕ್ಕರದಿ ತಾಳು
ಉಕ್ಕೋ ಹಾಲಿಗೆ ನೀರನಿಕ್ಕುವಂದದಿ ತಾಳು
ಪಕ್ಷೀಶ ಹಯವದನ ಶರಣೆಂದು ಬಾಳು || 3 ||

(ಹಾಡು ಕಲಿಯಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿರಿ https://www.youtube.com/watch?v=MVoBhCXSBmI)

ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸುಭಾಷಿತವೊಂದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವುದು.

ನ ದಾನತುಲ್ಯಂ ಧನಮನ್ಯದಸ್ತಿ
ನ ಸತ್ಯತುಲ್ಯಂ ವ್ರತಮನ್ಯದಸ್ತಿ |
ನ ಶೀಲತುಲ್ಯಂ ಶುಭಮನ್ಯದಸ್ತಿ
ನ ಕ್ಷಾಂತಿತುಲ್ಯಂ ಹಿತಮನ್ಯದಸ್ತಿ |

ದಾನಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಧ ಧನವಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಿಗಿಲಾದ ವ್ರತವಿಲ್ಲ, ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಶುಭಕರವಾಗಿರುವುದು ಬೇರಿಲ್ಲ, ತಾಳ್ಮೆ(ಕ್ಷಾಂತಿ)ಗೆ ಸಮನಾದ ಹಿತವಾದದ್ದು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥ. (ಕ್ಷಾಂತಿ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕೋಶವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ. “ದಂಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ಧೂ ಕೂಡ ಪರರು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮನ್ನಿಸುವುದೇ ಕ್ಷಾಂತಿ”.)  ಭಗವಂತನೇ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಶಕ್ತನಾಗಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಸೈರಣೆಯನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮೆರುಗು ಬರುವುದು.

ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಕ್ಷಾಂತಿಯಿಂದ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಪಾಠವಾಗಬೇಕು.

ಚಿತ್ರಕೃಪೆ : http://www.economist.com/node/21559628

ರಘು

ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಸುವಿನ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.

More Posts